Jak korzystać z tego przewodnika
Formularz PIT-38 ma piętnaście części, od A do O, i około osiemdziesięciu pozycji. Większość osób wypełnia tylko kilka z nich. Ten przewodnik przechodzi przez formularz po kolei i dla każdej części mówi:
- kto ją wypełnia,
- co wpisać w każdej pozycji — według numeracji formularza za 2025 r.,
- gdzie przeczytać więcej, jeśli temat opisujemy szczegółowo w osobnym poradniku.
Wszystko pochodzi z broszury informacyjnej Ministerstwa Finansów do PIT-38 za 2025 r. Jeśli nie wiesz, czy w ogóle musisz składać ten formularz, zacznij od Czy muszę złożyć PIT-38?.
Numery pozycji zmieniają się z roku na rok. Poniższe numery dotyczą zeznania za 2025 r., składanego w 2026 r. Nie przepisuj ich bezrefleksyjnie do zeznania za inny rok.
Trzy zasady dla całego formularza
1. Waluty obce przeliczasz po kursie NBP z dnia poprzedniego. Przychody, koszty, podatek zapłacony za granicą i inne kwoty w walucie obcej przeliczasz po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu, poniesienia kosztu albo zapłaty podatku (art. 11a ustawy o PIT). Zobacz Co można odliczyć w PIT-38?.
2. Niewypełniona pozycja kwotowa oznacza zero. Jeśli zostawisz pozycję na kwotę pustą, urząd przyjmie, że wpisałeś „0".
3. Niektóre pozycje muszą być wypełnione. Przede wszystkim identyfikator podatkowy w poz. 1 — bez niego zeznanie jest wadliwe.
Nagłówek: poz. 1 — identyfikator podatkowy
W poz. 1 wpisujesz PESEL albo NIP. PESEL podajesz, jeśli w 2025 r.:
- nie prowadziłeś zarejestrowanej działalności gospodarczej,
- nie byłeś zarejestrowanym podatnikiem VAT,
- nie byłeś płatnikiem — podatku ani składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, np. jako pracodawca,
- albo prowadziłeś tylko działalność nierejestrową, bez rejestracji do VAT i bez kasy rejestrującej.
Jeśli którykolwiek z tych warunków nie jest spełniony, wpisujesz NIP.
Część A — gdzie i w jakim celu składasz
| Poz. | Co wpisujesz |
|---|---|
| 5 | Urząd skarbowy |
| 6 | Cel: kwadrat 1 — zeznanie, kwadrat 2 — korekta |
| 7 | Tylko przy korekcie: kwadrat 1 — zwykła korekta (art. 81 Ordynacji podatkowej), kwadrat 2 — korekta w postępowaniu w sprawie unikania opodatkowania |
Który urząd (poz. 5):
- Mieszkasz w Polsce: urząd właściwy dla miejsca zamieszkania w dniu złożenia zeznania. Jeśli przed złożeniem wyprowadziłeś się za granicę — urząd właściwy dla ostatniego miejsca zamieszkania w Polsce.
- Nie mieszkasz w Polsce: urząd właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.
Więcej w artykule Korekta PIT-38.
Część B — Twoje dane
Nazwisko, pierwsze imię, data urodzenia i aktualny adres zamieszkania. Nic do liczenia.
Część C — akcje, ETF-y, obligacje, instrumenty pochodne: przychody i koszty
Tu trafia sprzedaż papierów wartościowych, instrumentów pochodnych, udziałów w spółkach i jednostek funduszy. Przychód powstaje w momencie przeniesienia własności na nabywcę — nawet jeśli pieniądze jeszcze do Ciebie nie dotarły. Przy jednostkach funduszy — w momencie wypłaty albo postawienia pieniędzy do Twojej dyspozycji.
Ta część ma cztery wiersze.
Wiersz 1 — na podstawie PIT-8C
| Poz. | Co wpisujesz |
|---|---|
| 20 | Przychód — kwota z poz. 35 PIT-8C |
| 21 | Koszty — poz. 36 PIT-8C plus związane z tym przychodem koszty, których broker nie wykazał, na podstawie Twoich dokumentów |
Wiersz 2 — wszystko bez PIT-8C
| Poz. | Co wpisujesz |
|---|---|
| 22 | Przychody bez PIT-8C — w tym przychody uzyskane za granicą |
| 23 | Koszty tych przychodów, na podstawie Twoich dokumentów |
Koszty to m.in. cena zakupu sprzedanych papierów, prowizje maklerskie przy kupnie i sprzedaży, opłaty za rachunek oraz odsetki od kredytu na zakup papierów. Przy akcjach odziedziczonych kosztem są wydatki, które poniósł na ich nabycie spadkodawca. Przy akcjach otrzymanych w darowiźnie cena nabycia wynosi 0 zł — ale dochód jest zwolniony do wysokości zapłaconego od nich podatku od spadków i darowizn.
Które akcje uznaje się za sprzedane najpierw — i dlaczego — wyjaśniamy w artykule Podstawy kosztów: FIFO. Jak łączą się wiersze 1 i 2 — w artykule Twój e-PIT i PIT-8C.
Wiersz 3 — zwolnienie dla akcji z pierwszej oferty publicznej
| Poz. | Co wpisujesz |
|---|---|
| 24 | Przychód ze sprzedaży akcji objętych lub nabytych w pierwszej ofercie publicznej po 31 grudnia 2021 r. |
| 25 | Koszty tego przychodu |
Dochód jest zwolniony (art. 21 ust. 1 pkt 105a), jeśli sprzedałeś akcje po upływie trzech lat od dopuszczenia ich do obrotu i w ciągu dwóch lat przed ich nabyciem nie byłeś powiązany ze spółką. Te kwoty wykazujesz normalnie w wierszu 1 lub 2 — wiersz 3 służy do ich odjęcia.
Wiersz 4 — wynik
| Poz. | Co wpisujesz |
|---|---|
| 26 | Przychód razem: poz. 20 + poz. 22 − poz. 24 |
| 27 | Koszty razem: poz. 21 + poz. 23 − poz. 25 |
| 28 | Dochód, jeśli przychód jest wyższy niż koszty |
| 29 | Strata, jeśli koszty są wyższe niż przychód |
Część D — podatek od akcji i innych papierów wartościowych
| Poz. | Co wpisujesz |
|---|---|
| 30 | Straty z lat 2020–2024 odliczane w tym roku — nigdy więcej niż poz. 28 |
| 31 | Podstawa: poz. 28 − poz. 30, po zaokrągleniu do pełnych złotych |
| 32 | Stawka: 19% |
| 33 | Podatek: poz. 31 × 19% |
| 34 | Podatek zapłacony za granicą od tych dochodów, w złotych — do limitu opisanego niżej |
| 35 | Podatek należny, po zaokrągleniu do pełnych złotych |
Limit podatku zagranicznego (poz. 34). Nie odliczysz więcej podatku zagranicznego, niż wynosi polski podatek przypadający na zagraniczną część dochodu:
limit = polski podatek od całego dochodu × dochód z zagranicy ÷ dochód łącznie
Jeśli odliczasz tu podatek zagraniczny, potrzebujesz też załącznika PIT/ZG (zobacz część L).
Straty (poz. 30). Stratę z danego roku odliczasz przez kolejne pięć lat — maksymalnie 50% rocznie albo jednorazowo do 5 000 000 zł. Zobacz Strata z akcji w PIT-38.
Nierezydenci. Niższa stawka z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania przysługuje tylko z certyfikatem rezydencji.
Część E — kryptowaluty: przychody i koszty
Wypełniasz ją, jeśli w 2025 r. sprzedałeś krypto, albo poniosłeś koszty krypto, albo przenosisz nieodliczone koszty krypto z wcześniejszych lat — nawet bez przychodu.
| Poz. | Co wpisujesz |
|---|---|
| 36 | Przychód ze zbycia krypto w 2025 r. — wymiany na pieniądze, towary, usługi lub prawa inne niż krypto albo zapłaty kryptowalutą |
| 37 | Koszty krypto poniesione w 2025 r. — wydatki na nabycie krypto oraz udokumentowane koszty jego zbycia, w tym opłaty dla giełd i kantorów |
| 38 | Nieodliczone koszty krypto z poprzednich lat — kwota z poz. 38 zeznania za 2024 r. |
| 39 | Dochód: poz. 36 − (poz. 37 + poz. 38), jeśli jest dodatni |
| 40 | Nadwyżka kosztów: (poz. 37 + poz. 38) − poz. 36, jeśli jest dodatnia — przechodzi do zeznania za kolejny rok |
Wymiana jednej kryptowaluty na inną nie jest ani przychodem, ani kosztem. Krypto nigdy nie trafia do części C, a strata z akcji nie obniża dochodu z krypto — i odwrotnie.
Więcej w artykułach Zyski z krypto, Straty krypto i Jak przenieść koszty krypto.
Część F — podatek od kryptowalut
| Poz. | Co wpisujesz |
|---|---|
| 41 | Podstawa: poz. 39, po zaokrągleniu do pełnych złotych |
| 42 | Stawka: 19% |
| 43 | Podatek: poz. 41 × 19% |
| 44 | Podatek zapłacony za granicą od dochodów z krypto, w złotych — z takim samym limitem jak poz. 34 |
| 45 | Podatek należny, po zaokrągleniu do pełnych złotych |
Część G — dywidendy, odsetki i łączna kwota do zapłaty
| Poz. | Co wpisujesz |
|---|---|
| 46 | Zryczałtowany podatek (art. 29, 30 i 30a), którego nie pobrał płatnik — poza tym z poz. 47 i części H. Na przykład od odsetek od pożyczki udzielonej osobie prywatnej |
| 47 | Zryczałtowany podatek od zagranicznych odsetek, dywidend i wypłat z funduszy (art. 30a ust. 1 pkt 1–5) |
| 48 | Podatek zapłacony za granicą od tych przychodów (art. 30a ust. 9) |
| 49 | Różnica: poz. 47 − poz. 48 |
| 50 | Zaliczki przekazane spółce nieruchomościowej w związku ze zbyciem praw do niej |
| 51 | Podatek do zapłaty |
| 52 | Nadpłata — tylko gdy zaliczki z poz. 50 przewyższają podatek z tego zeznania |
Zaokrąglenie. Poz. 46 i 49 zaokrąglasz do pełnych złotych — z wyjątkiem zryczałtowanego podatku od przychodów z art. 30a ust. 1 pkt 1–3, który zaokrąglasz w górę do pełnych groszy (art. 63 § 1a Ordynacji podatkowej).
Kwotę z poz. 51 wpłać do 30 kwietnia 2026 r.
Więcej w artykułach ETF-y i dywidendy w PIT-38 oraz Odsetki z zagranicznego konta oszczędnościowego.
Część H — zryczałtowany podatek wpłacany przez nierezydentów
Tylko dla osób, które nie mieszkają w Polsce i uzyskują w Polsce przychody z art. 29 ustawy o PIT (np. niektóre należności licencyjne i opłaty) bez pośrednictwa płatnika. Taki podatek wpłacają same do 20. dnia następnego miesiąca; za grudzień — do terminu złożenia zeznania. Ta część wykazuje te wpłaty. Większość inwestorów zostawia ją pustą.
Część I — dochody wykazywane na podstawie art. 45 ust. 3c
| Poz. | Co wpisujesz |
|---|---|
| 65 | Dla polskich rezydentów podatkowych: odsetki, dyskonto od papierów wartościowych, dywidendy lub wypłaty z funduszy, od których płatnik pobrał podatek na podstawie art. 30a ust. 2a |
Art. 30a ust. 2a dotyczy papierów zapisanych na rachunkach zbiorczych, gdzie płatnik pobiera podatek za niezidentyfikowanych posiadaczy. Jeśli nigdy o tym nie słyszałeś, ta pozycja Cię nie dotyczy.
Część J — 1,5% dla organizacji pożytku publicznego (OPP)
| Poz. | Co wpisujesz |
|---|---|
| 66 | Numer KRS jednej OPP |
| 67 | Kwota — maksymalnie 1,5% sumy poz. 35 i 45, zaokrąglone w dół do pełnych dziesiątek groszy |
| 68 | Opcjonalnie: cel szczegółowy |
| 69 | Opcjonalnie: zgoda na przekazanie OPP Twojego imienia, nazwiska, adresu i kwoty |
Działa to tylko wtedy, gdy złożysz zeznanie w terminie (albo korektę w ciągu miesiąca od terminu) i zapłacisz podatek w pełnej wysokości w ciągu dwóch miesięcy od terminu. Wykaz OPP znajdziesz na niw.gov.pl.
Część K — dane kontaktowe
| Poz. | Co wpisujesz |
|---|---|
| 70 | Numer telefonu — nieobowiązkowo |
| 71 | Adres e-mail — nieobowiązkowo |
Część L — załączniki
Ile załączników PIT/ZG składasz. PIT/ZG wykazuje dochody z zagranicy i zapłacony tam podatek — dla dochodów z części D i F, przy których odliczasz podatek zagraniczny. Składasz osobny PIT/ZG dla każdego państwa.
PIT/ZG nie jest potrzebny przy dywidendach i odsetkach z części G.
Część M — rachunek do zwrotu nadpłaty
Ma znaczenie tylko wtedy, gdy masz nadpłatę.
| Poz. | Co wpisujesz |
|---|---|
| 73 | Tylko przy rachunku zagranicznym: kraj siedziby banku |
| 74 | Kod waluty rachunku |
| 75 | Numer IBAN zaczynający się od dwuliterowego kodu kraju (polski IBAN to PL i 26 cyfr) |
Kod SWIFT podajesz tylko przy rachunku zagranicznym. Rachunek musi należeć do Ciebie (lub być współposiadany) i nie może być firmowy. Podany tu rachunek zastępuje poprzednio zgłoszony. Jeśli zostawisz część M pustą, zwrot trafi na wcześniej zgłoszony rachunek — a jeśli takiego nie ma, przyjdzie przekazem pocztowym.
Część N — Karta Dużej Rodziny
| Poz. | Co wpisujesz |
|---|---|
| 76 | Zaznacz, jeśli masz ważną Kartę Dużej Rodziny |
Część O — podpis
| Poz. | Co wpisujesz |
|---|---|
| 77 | Twój podpis |
| 78 | Podpis pełnomocnika, jeśli ktoś podpisuje w Twoim imieniu |
Pełnomocnik potrzebuje pełnomocnictwa złożonego wcześniej w urzędzie. Przy zeznaniach elektronicznych składa się je do urzędu właściwego w sprawach ewidencji podatników; jeśli pełnomocnictwo jest w formie elektronicznej — do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Jeśli podpisuje pełnomocnik, Ty nie musisz.
Jak to się sumuje
- Akcje i inne papiery: część C → część D → poz. 35
- Krypto: część E → część F → poz. 45
- Niepobrany podatek od dywidend, odsetek i innych przychodów ryczałtowych: część G → poz. 46 i 49
- Razem: część G → poz. 51, pomniejszona o ewentualne zaliczki dla spółki nieruchomościowej z poz. 50
Dwa wyliczenia po 19% — dla akcji i dla krypto — są całkowicie odrębne. Strata w jednym nigdy nie obniża dochodu w drugim.
Zanim złożysz zeznanie
- Poz. 1: PESEL czy NIP — właściwy?
- Poz. 5: właściwy urząd? Poz. 6: zeznanie czy korekta?
- Każda kwota w walucie przeliczona po kursie NBP z poprzedniego dnia roboczego?
- Kwoty z PIT-8C w wierszu 1, wszystko inne w wierszu 2?
- Krypto w części E, a nie C?
- Zagraniczne dywidendy i odsetki w części G?
- PIT/ZG dla każdego państwa, z którego odliczasz podatek w części D lub F?
- Podatek z poz. 51 wpłacony do 30 kwietnia 2026 r.?
Zeznanie za 2025 rok składasz od 15 lutego do 30 kwietnia 2026 r.
Ten tekst ma charakter edukacyjny i powstał na podstawie broszury informacyjnej Ministerstwa Finansów do zeznania PIT-38 za 2025 r. Nie zastępuje porady podatkowej.