🧾 Wstęp
Od 2019 roku polskie prawo podatkowe posiada jasne ramy dla kryptowalut. Dobra wiadomość? Są one znacznie bardziej przyjazne niż w wielu innych krajach.
Najważniejszą rzeczą jest rozróżnienie między zdarzeniami podatkowymi a zdarzeniami neutralnymi. Jeśli tego nie zrozumiesz, możesz niepotrzebnie zapłacić tysiące złotych podatku.
Ten poradnik wyjaśnia, kiedy powstaje obowiązek podatkowy i jak go wykazać w PIT-38.
💡 "Złota Zasada" Polskiego Podatku Krypto
Oto najważniejsza zasada: Wymiana Kryptowaluty na Kryptowalutę jest NEUTRALNA PODATKOWO.
- BTC → ETH: ❌ Brak podatku.
- ETH → USDT (Stablecoin): ❌ Brak podatku.
- USDT → BTC: ❌ Brak podatku.
Płacisz podatek TYLKO wtedy, gdy wychodzisz z ekosystemu krypto:
- Sprzedaż na Fiaty (PLN, EUR, USD itp.).
- Zapłata za Towary/Usługi (Kupno kawy za BTC).
Oznacza to, że możesz wykonać tysiące transakcji między różnymi coinami bez generowania ani grosza podatku, dopóki nie wyjdziesz do waluty tradycyjnej.
🧮 Jak obliczyć swój zysk
Twój wzór jest prosty: $$ \text{Przychód (Sprzedaż na Fiat)} - \text{Koszty (Kupno za Fiat)} = \text{Dochód (Zysk)} $$
Scenariusz Przykładowy
- 1 Sty: Kupujesz 1 BTC za 40 000 PLN.
- 1 Cze: Wymieniasz 1 BTC na 15 ETH. (Neutralne - ignorujesz podatkowo).
- 1 Gru: Sprzedajesz 15 ETH za 60 000 PLN.
Twoje Rozliczenie:
- Przychód: 60 000 PLN
- Koszty: 40 000 PLN
- Dochód: 20 000 PLN
- Podatek (19%): 3 800 PLN
Uwaga: Gdybyś sprzedał ETH za USDT zamiast za PLN, Twój Przychód w tym roku wyniósłby 0.
🧾 Krok po kroku: Wypełnianie PIT-38
Przejdź do Sekcji E: Odpłatne zbycie walut wirtualnych.
| Nazwa Pola | Co wpisać |
|---|---|
| Przychód | Łączna wartość krypto sprzedanego za Fiat lub wydanego na zakupy. Wartość brutto. |
| Koszty | Łączna wartość krypto kupionego za Fiat. Obejmuje prowizje giełdowe od tych zakupów. |
| Dochód | Przychód minus Koszty. Jeśli wynik dodatni, płacisz 19%. |
| Strata (Nadwyżka kosztów) | Jeśli Koszty > Przychód, nie masz zysku. Różnica przechodzi na kolejny rok (zobacz nasz poradnik o Przenoszeniu Kosztów). |
⚠️ Najczęstsze błędy
- Rozliczanie Stablecoinów: Wiele osób myśli, że sprzedaż BTC za USDT to "sprzedaż". Nie. Stablecoiny są traktowane jako prawo majątkowe, a nie pieniądz fiat.
- Airdropy i Staking: Często są one traktowane jako "Inne Źródła" przychodów, a nie zyski kapitałowe, chociaż praktyka bywa różna. Warto skonsultować to z doradcą w przypadku dużych kwot.
- Ignorowanie Kosztów: Jeśli kupiłeś BTC w 2021 i sprzedałeś w 2024, MUSISZ odkopać ten koszt z 2021. Jeśli wpiszesz koszt 0, zapłacisz podatek od całego przychodu!
✅ Dobre Praktyki
- Eksportuj wszystko: Pobieraj pełną historię transakcji CSV ze wszystkich giełd (Binance, Kraken, Revolut).
- Używaj Kalkulatorów: Przy dużej liczbie transakcji ręczne liczenie to samobójstwo. Użyj narzędzi takich jak Koinly czy Cointracking.
- Oddzielne Portfele: Trzymaj swoje długoterminowe "HODL" z dala od kont tradingowych, aby ułatwić identyfikację transakcji.
Rozumiejąc zasadę Neutralności Krypto-Krypto, możesz handlować swobodnie bez bólu głowy o obliczanie podatku przy każdym swapie.