🧾 Wstęp
Jeśli zakończyłeś rok ze "stratą" na inwestycjach w kryptowaluty (tzn. wydałeś więcej na zakup krypto niż zarobiłeś na ich sprzedaży), masz w ręku cenne aktywo podatkowe.
Wielu inwestorów myli jednak zasady dla Kryptowalut z zasadami dla Akcji.
- Akcje: Możesz odliczyć tylko 50% straty w jednym roku.
- Kryptowaluty: Możesz przenieść 100% swoich nierozliczonych kosztów.
Ten poradnik wyjaśnia, jak wykazać tzw. "Nadwyżkę kosztów" w PIT-38, aby nie płacić niepotrzebnego podatku w przyszłym roku.
💡 Mechanizm "Nadwyżki Kosztów"
Polskie prawo traktuje krypto inaczej niż giełdę. Zamiast typowego "Rozliczania Straty", w krypto mamy do czynienia z mechanizmem Nadwyżki kosztów uzyskania przychodów.
Zasada: Jeśli Twoje Koszty uzyskania przychodu (to, co wydałeś na zakupy) są wyższe niż Przychód (to, za ile sprzedałeś) w danym roku, różnica nie przepada. Przechodzi ona na kolejny rok jako koszt początkowy.
Główne Korzyści:
- BRAK limitu 50%: W przeciwieństwie do akcji, przenosisz całą kwotę.
- BRAK limitu czasowego (5 lat): Przenosisz koszty tak długo, aż zostaną "zjedzone" przez przyszłe zyski.
🧮 Przykład: Przenoszenie kosztów
Wyobraźmy sobie, że zacząłeś inwestować w 2024 roku i miałeś trudny start.
Rok 2024 (Rok z "Nadwyżką Kosztów")
- Kupno (Koszty): 50 000 PLN (Kupiłeś 1 BTC)
- Sprzedaż (Przychód): 0 PLN (Trzymałeś / HODL)
- Wynik: Masz 50 000 PLN Nierozliczonych Kosztów.
W PIT-38 za 2024 (Sekcja E - Waluty wirtualne):
- Przychód: 0
- Koszty: 50 000
- Dochód: 0
Rok 2025 (Rok "Zysku")
- Kupno (Nowe Koszty): 0 PLN
- Sprzedaż (Przychód): 60 000 PLN (Sprzedałeś tego 1 BTC)
Bez przenoszenia kosztów: Zapłaciłbyś 19% podatku od 60 000 PLN (~11 400 PLN podatku). 😱 Z przeniesieniem kosztów: Wykorzystujesz 50 000 PLN kosztów z 2024.
Obliczenie za 2025: $$ 60 000 \text{ (Przychód)} - 50 000 \text{ (Koszty z 2024)} = \mathbf{10 000 \text{ Zysku}} $$
Podatek do zapłaty: $10 000 \times 0,19 = \mathbf{1 900 \text{ PLN}}$
Zaoszczędziłeś 9 500 PLN na podatkach, po prostu poprawnie wypełniając jedno pole!
📝 Jak wypełnić PIT-38
Numery pól mogą się zmieniać co roku, ale szukaj Sekcji E: Odpłatne zbycie walut wirtualnych.
Kluczowe Pole
Szukaj pola opisanego jako:
"Koszty uzyskania przychodów poniesione w latach ubiegłych i niepotrącone w poprzednim roku podatkowym"
- W zeznaniu za 2024: Wykazujesz swoje wysokie koszty w polu "koszty poniesione w roku podatkowym".
- W zeznaniu za 2025: Bierzesz nadwyżkę z 2024 i wpisujesz ją w polu "koszty z lat ubiegłych".
⚠️ Ważne Pułapki
- Krypto vs Akcje: NIE mieszaj kosztów krypto ze stratami z akcji. To są osobne koszyki. NIE MOŻESZ użyć "straty" na krypto, by obniżyć podatek od dywidend czy akcji (i odwrotnie).
- Fiat vs Stablecoiny: Wymiana Krypto ↔ Krypto (lub Stablecoin) NIE jest zdarzeniem podatkowym. Kupno BTC za USDT nie generuje kosztu ani przychodu. Liczy się tylko wymiana Krypto ↔ Fiat (PLN, EUR, USD) lub płatność krypto za towary.
- Dokumentacja: Trzymaj historię transakcji. Urząd Skarbowy może zapytać, skąd wzięło się to "50 000 PLN kosztów z lat ubiegłych".
✅ Podsumowanie
Nie pozwól, aby gorszy rok poszedł na marne. Jeśli kupiłeś na górce i nie sprzedałeś (lub sprzedałeś ze stratą), upewnij się, że wykażesz te koszty w PIT-38. Będą one tam czekać, aby chronić Twoje przyszłe zyski przed podatkiem — całkowicie legalnie.