W kryptowalutach nie istnieje coś takiego jak strata
To nie jest gra słów — to realna różnica w konstrukcji przepisów.
Przy akcjach formularz PIT-38 ma osobne pole na stratę (poz. 29). Przy kryptowalutach takiego pola nie ma w ogóle. Zamiast tego, jeśli Twoje koszty przewyższyły przychody, powstaje nadwyżka kosztów uzyskania przychodów, która czeka na kolejny rok.
Brzmi jak drobiazg, ale konsekwencje są bardzo konkretne i — dla inwestora — korzystne.
Dlaczego to lepsze niż strata z akcji
Porównajmy oba mechanizmy. Zasady dla akcji wynikają z art. 9 ust. 3 ustawy i są wyraźnie bardziej restrykcyjne.
| Strata z akcji | Nadwyżka kosztów krypto | |
|---|---|---|
| Ile możesz odliczyć w jednym roku | Maksymalnie 50% straty | 100% |
| Jak długo możesz ją rozliczać | 5 lat, potem przepada | Bezterminowo |
| Pole w formularzu | poz. 29 (strata) → poz. 30 | poz. 40 → poz. 38 kolejnego roku |
Dla akcji istnieje jeszcze druga opcja: jednorazowe odliczenie do 5 000 000 zł w jednym z pięciu kolejnych lat. Kwota ponad ten limit wraca do zasady ogólnej, czyli maksymalnie 50% rocznie. Dla większości inwestorów detalicznych ten wariant i tak pozostaje teoretyczny.
Przy krypto żadne z tych ograniczeń nie obowiązuje. Nadwyżka kosztów przechodzi w całości i tak długo, aż zostanie wykorzystana.
Kiedy powstaje nadwyżka kosztów
Są dwie typowe sytuacje i obie liczą się tak samo:
1. Sprzedałeś taniej, niż kupiłeś. Klasyczna strata w potocznym rozumieniu.
2. Kupowałeś, ale nic nie sprzedałeś. Twój przychód wynosi 0, a koszty są realne. Z punktu widzenia formularza to dokładnie ta sama sytuacja.
Drugi przypadek zaskakuje wiele osób. Jeśli przez cały 2025 rok tylko dokupowałeś BTC i niczego nie sprzedałeś za złotówki — masz nadwyżkę kosztów i powinieneś ją wykazać.
Najdroższy błąd: „skoro straciłem, to nie składam PIT-u"
To rozumowanie kosztuje ludzi najwięcej pieniędzy.
Broszura Ministerstwa Finansów mówi wprost, że Część E wypełniają również podatnicy, którzy ponieśli koszty, mimo że w danym roku nie uzyskali żadnego przychodu ze zbycia krypto.
Co się stanie, jeśli nie złożysz zeznania:
- Urząd skarbowy nie ma żadnej informacji o Twoich kosztach — widzi zero.
- W kolejnym roku sprzedajesz z zyskiem i chcesz odliczyć tamte koszty.
- Nie ma ich w żadnym złożonym zeznaniu, więc nie ma czego przenieść.
- Płacisz 19% od całej kwoty sprzedaży, a nie od zysku.
Nadwyżka kosztów przechodzi dalej tylko wtedy, gdy jest wykazywana w kolejnych zeznaniach. Przerwanie tego łańcucha oznacza jej utratę.
Przykład: słaby rok
Rok 2025 wyszedł źle.
- Kupno: 1 BTC za 100 000 PLN
- Sprzedaż: ten sam 1 BTC za 80 000 PLN
W formularzu wygląda to tak:
| Pozycja | Co oznacza | Kwota |
|---|---|---|
| 36 | Przychód ze zbycia krypto w 2025 | 80 000 |
| 37 | Koszty poniesione w 2025 | 100 000 |
| 38 | Koszty z lat ubiegłych | 0 |
| 39 | Dochód | 0 |
| 40 | Nadwyżka kosztów na przyszły rok | 20 000 |
Zwróć uwagę: w poz. 39 wpisujesz 0, a nie „−20 000". Formularz nie przewiduje kwoty ujemnej — różnica trafia do poz. 40.
Te 20 000 PLN to Twoja tarcza podatkowa. W kolejnym roku obniży dochód z krypto w całości, bez limitu 50% i bez terminu ważności. Jak dokładnie przenieść tę kwotę, opisujemy w artykule Jak przenieść koszty.
Nadwyżka działa tylko w swoim koszyku
Koszty krypto obniżają wyłącznie przyszłe przychody z krypto.
Nie możesz nieudaną inwestycją w memecoina obniżyć podatku od:
- zysku ze sprzedaży akcji lub ETF (to Część C),
- dywidendy z zagranicznej spółki (to Część G),
- wynagrodzenia z umowy o pracę.
Działa to też w drugą stronę — strata na akcjach nie pomoże Ci przy podatku od krypto. To dwa osobne światy, które spotykają się dopiero przy sumowaniu kwoty do zapłaty.
Zanim wyślesz
- Czy składasz PIT-38, nawet jeśli nic nie sprzedałeś?
- Czy w poz. 39 jest 0, a nadwyżka w poz. 40?
- Czy masz dokumenty potwierdzające koszty, także te sprzed kilku lat?
- Czy pamiętasz, żeby wykazywać nadwyżkę co roku, aż ją wykorzystasz?
Zeznanie za 2025 rok składasz od 15 lutego do 30 kwietnia 2026 r.
Ten tekst ma charakter edukacyjny i powstał na podstawie broszury informacyjnej Ministerstwa Finansów do zeznania PIT-38 za 2025 r. oraz art. 9 ust. 3 i art. 22 ust. 14 ustawy o PIT. Nie zastępuje porady podatkowej.