🧾 Wstęp
Najlepszym sposobem na zapłacenie mniejszego podatku jest legalne zwiększenie Twoich Kosztów Uzyskania Przychodu (KUP). Każda złotówka, którą skutecznie odliczysz jako koszt, obniża Twój podatek o 19 groszy.
Polska ma jednak surowe zasady dotyczące tego, co liczy się jako "Koszt". Jeśli spróbujesz odliczyć rachunek za internet albo kurs tradingu, narażasz się na mandat.
Ten poradnik wyjaśnia dokładnie, co MOŻESZ, a czego NIE MOŻESZ odliczyć w PIT-38.
✅ TAK: To są Koszty Odliczalne
Zgodnie z ustawą, koszt musi być bezpośrednio związany z nabyciem lub zbyciem aktywa.
- Cena Zakupu: Kwota, którą zapłaciłeś za akcję/krypto.
- Prowizje Maklerskie / Giełdowe: Opłata zapłacona dla Binance, XTB, czy mBanku za wykonanie transakcji.
- Spready Walutowe: Jeśli broker ukrywa opłatę w kursie wymiany (spread), jest to efektywnie część ceny zakupu (o ile wykażesz faktycznie zapłaconą kwotę).
- Podatki Transakcyjne: Wszelkie "Stamp Duty" czy "Tobin Tax" zapłacone przy transakcji (częste na rynkach UK/Francja).
❌ NIE: Tego NIE Możesz Odliczyć
Wiele rzeczy, które wydają się "kosztami inwestowania", jest ignorowanych przez Urząd Skarbowy, ponieważ nie są bezpośrednimi kosztami transakcyjnymi.
- Szkolenia i Kursy: Książki, webinary, "Masterclass" z tradingu. (Traktowane jako edukacja osobista).
- Sprzęt: Twój laptop, portfel sprzętowy (Ledger), telefon.
- Subskrypcje: TradingView, Bloomberg, płatne grupy Discord.
- Internet/Prąd: Chyba że handlujesz jako zarejestrowana firma (B2B), nie możesz odliczyć rachunków domowych.
- Opłaty za Transfer (Gas): Opłaty za przesłanie krypto z Portfela A do Portfela B zazwyczaj NIE są kosztem, bo nie generują przychodu; tylko przesuwają pieniądz. (Tylko gas za swapy na DEXach jest kosztem).
🧮 Przykład: Prawdziwy Rachunek Kosztów
Załóżmy, że handlujesz na zagranicznej platformie.
- Kupno: 1 Akcja po $100.
- Prowizja: $1.
- Kurs NBP (Dzień przed): 4.00 PLN.
- Sprzedaż: 1 Akcja po $150.
- Prowizja: $1.
- Kurs NBP (Dzień przed): 4.20 PLN.
1. Oblicz Przychód
$$ 150 \times 4.20 = \mathbf{630 \text{ PLN}} $$ (Uwaga: TU NIE odejmujesz prowizji sprzedaży. Przychód jest Brutto).
2. Oblicz Koszty
- Cena Akcji: $100 \times 4.00 = 400 \text{ PLN}$
- Prowizja Kupna: $1 \times 4.00 = 4 \text{ PLN}$
- Prowizja Sprzedaży: $1 \times 4.20 = 4.20 \text{ PLN}$
Łączne Koszty KUP: $400 + 4 + 4.20 = \mathbf{408.20 \text{ PLN}}$
3. Dochód (Zysk)
$$ 630 - 408.20 = \mathbf{221.80 \text{ PLN}} $$
Podatek (19%): $221.80 \times 0.19 = \mathbf{42 \text{ PLN}}$
🧾 Jak Wypełnić PIT-38
Uwzględnij te wszystkie małe prowizje! One się sumują.
- Pole 22 (Przychód): 630 PLN
- Pole 23 (Koszty): 408.20 PLN
Gdybyś zignorował prowizje, wykazałbyś 400 PLN kosztów i zapłacił podatek od 230 PLN zysku. Będąc precyzyjnym, oszczędziłeś pieniądze.
✅ Finałowa Lista Kontrolna
- Czy uwzględniłeś prowizję sprzedaży po stronie Kosztów? (Wiele osób o tym zapomina).
- Czy przeliczyłeś opłaty po kursie NBP z dnia transakcji?
- Czy masz PDF z potwierdzeniem dla każdej transakcji w razie kontroli?
Precyzja popłaca. Nie zostawiaj pieniędzy na stole, ale też nie wymyślaj kosztów, które nie istnieją.